سیاتیک یکی از شایع ترین مشکلات مرتبط با ستون فقرات و اعصاب است که زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار می دهد. درد سیاتیک معمولاً از قسمت پایین کمر آغاز می شود و در امتداد عصب سیاتیک به باسن، ران و حتی ساق پا انتشار پیدا می کند. بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری پس از تشخیص آن، با این سؤال مهم رو به رو می شوند که آیا پیاده روی روی تردمیل برای سیاتیک ضرر دارد؟
از یک طرف پزشکان و متخصصان توانبخشی معمولاً فعالیت بدنی ملایم را برای کاهش خشکی عضلات، بهبود گردش خون و تسریع روند بهبودی توصیه می کنند. از طرف دیگر، برخی بیماران گزارش می کنند که راه رفتن، به ویژه در شرایط خاص باعث تشدید درد آن ها می شود. همین موضوع باعث شده است که درباره استفاده از تردمیل برای افراد مبتلا به سیاتیک دیدگاه های متفاوتی وجود داشته باشد.
واقعیت این است که پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست. شدت بیماری، علت ایجاد سیاتیک، وضعیت ستون فقرات، نحوه راه رفتن و حتی تنظیم تردمیل تعیین می کنند که پیاده روی روی تردمیل به بهبود علائم کمک می کند یا باعث تشدید آن ها می شود. بنابراین برای رسیدن به پاسخ دقیق آیا پیاده روی روی تردمیل برای سیاتیک ضرر دارد؟ باید مزایا، معایب و شرایط صحیح استفاده از تردمیل را به صورت علمی بررسی کنیم.
سیاتیک چه نوع بیماری ای است؟
سیاتیک در واقع یک بیماری نیست و به مجموعه ای از علائم ناشی از تحریک یا فشرده شدن عصب سیاتیک گفته می شود. این عصب طولانی ترین عصب بدن است و از ناحیه کمر تا پا امتداد دارد. فتق دیسک، تنگی کانال نخاعی، بیماری های دژنراتیو ستون فقرات و سندرم پیریفورمیس از شایع ترین علل بروز سیاتیک هستند.
در گذشته تصور می شد استراحت مطلق بهترین درمان برای درد های سیاتیکی است؛ در حالی که تحقیقات و تجربیات بالینی جدید نشان داده اند که بی حرکتی طولانی مدت ممکن است روند بهبود را کندتر کند. حرکت کنترل شده و فعالیت بدنی سبک معمولاً باعث بهبود جریان خون در اطراف عصب آسیب دیده، کاهش التهاب و حفظ انعطاف پذیری عضلات می شود. به همین دلیل بسیاری از متخصصان، پیاده روی روی تردمیل برای سیاتیک را یکی از نخستین ورزش های پیشنهادی برای افراد مبتلا به این بیماری می دانند.
آیا حقیقتا پیاده روی روی تردمیل برای سیاتیک ضرر دارد؟
پاسخ کوتاه این است: در اغلب موارد خیر؛ پیاده روی روی تردمیل نه تنها مضر نیست، بلکه می تواند به کاهش علائم سیاتیک کمک کند، مشروط بر اینکه به شکل صحیح انجام شود.
بسیاری از متخصصان معتقدند که راه رفتن با شدت کم، یکی از بهترین ورزش های کم فشار برای مبتلایان به سیاتیک است. تردمیل به دلیل سطح صاف، قابلیت کنترل سرعت و امکان تنظیم شرایط تمرین، در بسیاری از مواقع حتی از پیاده روی در محیط های ناهموار بیرون مناسب تر است. به ویژه در دوره های اولیه تجربه درد، زمانی که فرد نیاز به کنترل کامل شرایط راه رفتن دارد، تردمیل می تواند گزینه بسیار خوبی باشد.
با این حال اگر فرد هنگام راه رفتن روی تردمیل دچار افزایش درد، بی حسی، گزگز یا ضعف عضلانی شود، ادامه تمرین توصیه نمی شود. درد عصبی سیاتیک از آن دسته دردهایی نیست که باید آن را تحمل کرد و به فعالیت ادامه داد. افزایش علائم معمولاً نشان می دهد که عصب تحت فشار بیشتری قرار گرفته است. در ادامه مزایای این راه رفتن روی تردمیل برای درمان این درد را شفاف تر می کنیم.
مزایای پیاده روی روی تردمیل برای افراد مبتلا به سیاتیک
مهم ترین این مزایا از این دسته اند:
- بهبود گردش خون اطراف عصب سیاتیک
یکی از مهم ترین مزایای استفاده از تردمیل، افزایش جریان خون در ناحیه کمر، لگن و پاها است. زمانی که گردش خون بهتر می شود، اکسیژن و مواد مغذی بیشتری به بافت های آسیب دیده می رسند و محصولات التهابی سریع تر دفع می شوند. این موضوع در کاهش التهاب اطراف ریشه های عصبی و تسریع روند ترمیم اثرگذار خواهد بود.
- کاهش خشکی عضلات و مفاصل
بسیاری از افراد مبتلا به سیاتیک به دلیل ترس از درد فعالیت خود را محدود می کنند. این کم تحرکی به مرور باعث سفت شدن عضلات کمر، باسن و پشت ران می شود. راه رفتن روی تردمیل به حفظ دامنه حرکتی مفاصل و انعطاف عضلات کمک می کند و از خشکی بیشتر جلوگیری به عمل می آورد.
- تقویت عضلات حمایت کننده ستون فقرات
هنگام راه رفتن، عضلات مرکزی بدن، عضلات کمر، باسن و پاها به صورت مداوم فعال می شوند. تقویت این عضلات فشار وارد بر ستون فقرات را کاهش می دهد و ثبات بیشتری برای مهره ها ایجاد کند؛ از این رو احتمال تشدید درد در آینده کمتر می شود.
- کاهش فشار روانی ناشی از درد مزمن
دردهای سیاتیکی طولانی مدت معمولاً با اضطراب و استرس همراه هستند. پیاده روی باعث کاهش استرس و به دنبال آن، ترشح اندورفین ها می شود که به عنوان مسکن های طبیعی بدن شناخته می شوند. آن ها شدت درد را کاهش می دهند و احساس بهتری در فرد ایجاد می کنند.
چه زمانی پیاده روی روی تردمیل می تواند برای سیاتیک مضر باشد؟
اگرچه تردمیل برای بسیاری از بیماران مفید است، اما در برخی شرایط ممکن است علائم را تشدید کند. چه زمانی؟ در ادامه توضیح می دهیم.
- زمانی که درد در مرحله حاد و شدید قرار دارد.
در دوره های التهاب شدید یا زمانی که فرد حتی در حالت ایستاده نیز درد زیادی دارد، راه رفتن ممکن است فشار بیشتری به عصب وارد کند. در این شرایط باید ابتدا التهاب، کنترل و سپس فعالیت بدنی به تدریج آغاز شود.
- استفاده از شیب زیاد تردمیل
یکی از اشتباهات رایج، راه رفتن روی شیب های بالا است. افزایش شیب تردمیل باعث تغییر وضعیت ستون فقرات و افزایش فشار روی عضلات پشت پا و ناحیه کمری می شود. برخی متخصصان هشدار داده اند که شیب زیاد و دویدن در سربالایی علائم سیاتیک را تشدید می کند.
- دویدن به جای پیاده روی
دویدن روی تردمیل یک فعالیت پرفشار محسوب می شود. هر بار فرود پا روی سطح تردمیل، ضربه ای به ستون فقرات وارد می کند. در افراد مبتلا به سیاتیک، این ضربات ممکن است موجب تحریک بیشتر عصب شوند. به همین دلیل اغلب متخصصان راه رفتن را توصیه می کنند، نه دویدن.
جمع بندی
پیاده روی روی تردمیل برای سیاتیک در بیشتر موارد برای افراد مبتلا به این درد مضر نیست و حتی ممکن است بخشی مؤثر از برنامه درمانی و توانبخشی آن ها باشد. راه رفتن با شدت کم باعث بهبود گردش خون، کاهش التهاب، افزایش انعطاف پذیری عضلات و تقویت عضلات حمایت کننده ستون فقرات می شود. به همین دلیل بسیاری از متخصصان آن را یکی از بهترین ورزش های کم فشار برای مبتلایان به سیاتیک می دانند
درمجموع و به طور خلاصه پاسخ سؤال آیا پیاده روی روی تردمیل برای سیاتیک ضرر دارد برای بیشتر افراد «خیر» است؛ اما شرط اصلی آن، انجام صحیح تمرین و تطبیق برنامه پیاده روی با شدت و علت سیاتیک هر فرد است.